دوره تابستانی درسگفتارهایی در علوم انسانی

مؤسسه اشراق برگزار می‌کند: درسگفتارهایی در علوم انسانی


 

مؤسسه اشراق با شروع دور جدید درسگفتارهای آموزشیِ خود، اقدام به برگزاری درسگفتارهای تابستانی در شهریور ماه 1395 نموده است. دوره تابستانیِ این درسگفتارها در قالب 6 درسگفتار و از 6 شهریور ماه در محل مؤسسه اشراق برگزار خواهد شد. عناوین و توضیحات این درسگفتارها به شرح زیر می‌باشند:

 

1.

فیزیک برای فیلسوفان 2:

شرح فلسفی رسالۀ دینامیک لایبنیتس

 

علیرضا شفاه

شنبه‌ها؛ 17 – 15:30

4 جلسه

هزینه کلاس: 30,000 تومان

 

«وجود داشتن همان هماهنگ‌بودن است». چه بسا این جملۀ لایبنیتس تمام فلسفه را در خود داشته باشد. هزاران مناقشه‌ای که در باب محاسبۀ حرکت در اجسام شده است، نهایتاً به درک ما از این حقیقت بازمی‌گردد که جواهر نه‌تنها وجود دارند بلکه همواره در رابطه قرار دارند. دررابطه‌بودن برای جواهر به‌معنای بُعد داشتن است. این همه را لایبنیتس برای تحلیل حرکت در پایه‌گذاریِ علم دینامیک به‌کارگرفته است. رسالۀ دینامیک لایبنیتس صرفاً مبشّر علم تازۀ دینامیک نیست؛ بلکه با عمیق‌ترین معضلات و مسائل متافیزیک و الهیات پیوند خورده است و نهایتاً از این رو مهم است که نشان می‌دهد چگونه علوم دقیقه و فلسفۀ محض متقابلاً و در حاقّ خود به هم وابسته‌اند.

 

2.

علم اداره از میرزا ملکم تا امام خمینی(ره)

بازخوانی مناقشه‌ی تاریخی اداره و شریعت در طرح اعتباریات علامه طباطبایی

 

سیدعلی متولی

یکشنبه‌ها؛ 16:30 – 15

4 جلسه

هزینه کلاس: 30,000 تومان

 

«قانون مرکب است از خطوط بی‌روح، اما دوَل فرنگ به قانون جان و زبان داده‌اند...». به‌زعم ملکم اگر‌چه طرح قانون آغاز راه تجدد ایرانی است، اما این تنها مجری قانون است که معنای آن‌ را ضمانت می‌کند. توفیق موقّت طرح قانون در انقلاب مشروطه و تشکیل اولین مجلس قانون‌گذاری، تعارض اداره و شریعت را به بحثی مناقشه‌برانگیز تبدیل کرد. حتی علمای نجف که برخلاف شیخ فضل‌الله نوری اداره و وضع قانون را به عقلای مسلمین تفویض کرده بودند، در عمل همان رویه­ی پیشنهادی شیخ، مبنی بر نظارت شرعی فقها را فصل‌الخطاب تعارض اداره و شرع می‌دانستند؛ یعنی آن­جا‌ که اداره‌ی حکومت با احکام شرع در تعارض قرار می‌گرفت، قانون یا رویه‌ی اداری به نفع حکم شرعی کنار گذاشته می‌شد. همین مناقشه، در دهه ۶۰، میان مجلس و دولت از سویی و شورای نگهبان از سوی دیگر رخ­ داد و امام خمینی(ره) در پاسخ به آیت‌الله خامنه‌ای، از معنای ولایت مطلقه فقیه سخن گفت؛ اینکه تشکیل و اداره حکومت از احکام اولیه اسلام است و احکام شرع که اموری اعتباری هستند، در صورت تعارض با اداره حکومت، می­توانند کنار گذاشته شوند. کانون توجه این مناقشه تاریخی، پرسش از نسبت علم و اداره است؛ این پرسش که چگونه تنها وضع بحرانی اداره و مجری قانون است که روح علمی قانون را ضمانت می‌کند؟

 

 

3.

کارگاه متن‌خوانی «اصول فلسفه‌ی رئالیسم»

در پرسیدن از امکان انسانی علم

 

محمدهادی محمودی

یکشنبه‌ها؛ 18:30 – 17

4 جلسه

هزینه کلاس: 30,000 تومان

 

 

هم‌زیستی مسالمت‌آمیز کتاب‌ها در قفسه‌‌ی کتابخانه، یک‌وقت ما را به توهم هم‌ارزی آن‌ها نیندازد؛ کتاب‌ها هم‌ارز نیستند. ما هم همه‌وقت و همه‌جا و به یک‌اندازه خواننده‌ی همه‌ی کتاب‌ها نیستیم، ولو اینکه کارمان خواندن و نوشتن باشد. هر کتابی ماجرایی دارد که ما را به پیگیری آن می‌خواند. متقابلاً، خواندن هر کتاب پیگیری ماجرای آن است. گاهی بازیگوشانه ماجرای کتاب را موقعیتی می‌دانیم که در آن نوشته شده است یا وصفی که به آن شهره شده ‌است، اما لاأقل در کتاب‌های فلسفه که از ماجراجویی‌های عرفی ما فاصله گرفته‌اند، ماجرا چیز دیگری است. فلسفه درگیر ماجرای خودش هست، آن‌هم نه ماجرای تاریخ تاکنونی‌اش، بلکه ماجرای همین امروزش. همین امروز فلسفه از خود می‌پرسد که آیا می‌تواند آغاز شود؟ آیا دانایی، لاأقل به عنوان راهی که می‌توان امیدی به آن بست، ممکن است؟

 

 

4.

دربارۀ بیهوده نبودن

پیگیری مسئله جوهر در لایبنیتس و هگل

 

دکتر اباصالح تقی‌زاده

سه‌شنبه‌ها؛ 16:30 – 15

4 جلسه 

هزینه کلاس: 30,000 تومان

 

 

«حقیقت انسان متضمن پیکار تا پای مرگ است». هگل در این جمله خواسته است بگوید که از هر چه بگذریم، از زندگی نمیتوانیم بگذریم. البته او به جای زندگی کردن، از جنگیدن سخن گفته است. اما مگر نه این است که زندگی با سکون و آرامش ادامه مییابد و جنگیدن، خطر زندگی کردن است؟چگونه ممکن است آنچه خطر زندگی است، حقیقت زندگی باشد؟

 

 

5.

عقلانیت متقاعدسازی در سیاستگذاری

چگونه یک متن سیاستی بنویسیم؟

 

سیدعلی کشفی

سه‌شنبه‌ها؛ 18:30 - 17

4 جلسه

 هزینه کلاس: 30,000 تومان

 

گفته‌اند سیاست‌گذاری، هنر متقاعدسازی است. همچنین دستورالعمل‌های نگارش متون سیاستی بر قواعد و شیوه‌هایی تأکید دارند که نگارندگان باید برای متقاعدساختن مخاطبانشان رعایت کنند. مخاطبان این متن‌ها، جامعه‌ی سیاست‌گذاران، سیاست‌مداران، مدیران اجرایی، گروه‌های ذی‌نفع، تحلیلگران سیاستی و حتی عموم مردم‌اند. پس متون سیاستی، امکانات خود را برای اقناع و ترغیب همگان به سمت اهداف سیاسی‌شان فعال می‌سازند.

اما اگر سیاست‌گذاری صرفاً هنر پیگیری هدف‌های موقت در سیاست باشد، چه عقلانیتی در پس آن نهفته است؟ این عقلانیت هر‌چه باشد، نمی‌تواند خارج از چرخه‌ی سیاست‌گذاری قرار گیرد. بنابراین، این عقلانیت را باید درون همان دستورالعمل‌های نگارش متون سیاستی، به‌مثابه‌ی شیوه‌های محصل متقاعدسازی کشف کرد. این درس‌گفتار، جستجویی در پی ضرورت، در فن سیاست‌گذاریست.

 

 

6.

فلسفه دانشگاه /2

ایده‌هایی در باب نهاد علم

 

دکتر میثم سفیدخوش

پنج‌شنبه‌ها؛ 18:30 - 16

10 جلسه

هزینه کلاس: 50,000 تومان

 

 

دانشگاه فلسفه دارد. این عبارت در جامعه¬ی ما تنها به این معناست: برخی دانشگاه‌های ما رشتۀ فلسفه دارند. این در حالی است که معنای دیگری هم بر این عبارت مترتب است. دانشگاه چونان یک هستومند و چونان یک پدیده بنیادهایی نظری دارد که بدان هویت می‌بخشند. هویتِ هر چیز تعیین‌کنندۀ رسالت و غایتِ هستیِ هر چیز است. به این ترتیب فلسفۀ دانشگاه هستی‌شناسی دانشگاه را چونان هستومندی زنده آشکار می‌کند. فیلسوفان مهمی به درنگ پیرامون این هویت پرداخته‌اند که پس از تنقیح مناطمان از عبارت فلسفۀ دانشگاه به بازخوانی آراء برخی از آنها اقدام خواهیم کرد: کانت، همبولت، هیدگر، گادامر، دریدا، هابرماس و ... .

 

 

جهت ثبت‌نام می‌توانید به آدرس ahd.amoozesh@gmail.com  یا با شماره 09103994824 تماس حاصل نمائید.

 برای کسب اطلاعات بیشتر و اطلاع از برنامه‌های آینده به کانال تلگرام عهد بپیوندید. 

 

آغاز ثبت نام درسگفتارهای بهاره موسسه آموزشی عهد

 

 این درسگفتارها در طول هفته از شنبه تا پنج شنبه در دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، برگزار خواهد شد. توضیحاتی در باب این درسگفتارها که توسط خود اساتید به انگاشت آمده است،در ادامه متن می آید؛

 

 

علیرضا شفاه

درسگفتار: ظهور فلسفه علم؛

درسگفتار: فیزیک برای فیلسوفان(1)؛

نزاع بر سر کران‌مندی و بی‌کرانگی فضا را نمی‌توان با مشاهدات نجومی به  سرانجام رساند. بی‌کرانگی فضا قابل فهم نیست. ممکن است علم در دوران‌هایی با آن کنار آمده باشد اما همواره سرشار از معما باقی مانده است. این معماها تنها علمی و هستی‌شناسانه نیستند بلکه از دل خود، انبوهی از بحران‌های الهیاتی و کلامی را پدیدار کرده است تا آنجا که بی‌کرانگی فضا همواره هم نقض فلسفه و عقلانیت و هم  نیهیلیسم و کفر شمرده شده است.

توجه به بی‌کرانگی پای ازلیت، تضاد، رابطه‌ی خدا با فعلش، مفاهیم مهمی در ریاضیات و مفاهیم مهمی در فیزیک و طبیعیات، امکان علم  و بسیاری دیگر از مسایل بغرنج را به میان می‌آورد. این مجموعه را مورخ بزرگ علم، الکساندر کویره در کتاب سترگش «از جهان بسته به کیهان بی‌کران» طرح کرده است. توماس کوهن در «روابط تاریخ و فلسفه‌ی علم» خطاب به فیلسوفان سفارش می‌کند تا از کویره بهره‌ها ببرند. تفکر خود او مدیون کویره بود. در این درسگفتار مطالب عمده‌ای از کتاب را در چهار جلسه ارائه خواهم کرد.

 

عنوان جلسات:

 1.رابطه‌ی فضا با تضاد و جهل: تبیین دیدگاه نیکولاس کوزایی به کیهان.

2.مادّه‌صفتی فضا: تبیین دیدگاه گالیله و دکارت.

3.خدا، فضا، مادّه، اتر و روح: تبیین دیدگاه هنری مور و نیوتن.

4.سترگ‌ترین منازعه‌ی علمی در تاریخ علم: تبیین دیدگاه لایب‌نیتس و مجادلاتش با نیوتن.

 

 

محمدهادی محمودی

درسگفتار: فلسفه تمهیدی کانت؛

فلسفه‌ی کانت بیش از آنکه مؤخره‌ای بر تاریخ فلسفه تا زمان او یا حتی چرخشگاه مسیر آن باشد، ناظر به پرسش از سرنوشت و آینده‌ی فلسفه است. در زمانه‌ای که فلسفه جز تطابق ملال‌آور آراء فیلسوفان قدیم و جدید و شرق و غرب ندارد، این سؤال از نو پرسیدن دارد که «فلسفه چیست؟»، آیا پاسخ این پرسش، هر چه باشد، می‌توان چنان امیدی به آن داشت که زندگی‌مان را وقف آن کنیم، یا چنان از آن دل برید که یکبار برای همیشه از آن دست بشوییم؟ «چه می‌توانیم بدانیم؟ چه می‌توانیم بکنیم؟ چه امیدی می‌توانیم داشته باشیم؟»، بعد از این سه پرسش، فرقی نمی‌کند بپرسیم «انسان چیست؟» یا «فلسفه چیست؟»، معنای غایی انسان و فلسفه به هم گره خورده‌ است.

فلسفه‌ی کانت را به صفاتی چون نقدی و فرارونده خوانده‌اند، همه‌ی این صفات دقیق و درستند، اما همچنان این نکته که کانت چگونه تمهید‌کننده سرنوشت فلسفه پس از خویش است پوشیده مانده است. کانت یکبار دیگر پرسنده‌ی پرسش اساسی فلسفه است و فلسفه از آن پس اگر نیرویی دارد از این پرسش دارد، نه اینکه ادامه‌ی کانت را صرفاً در مکاتبی که نام کانت را بر خویش نهاده‌اند جستجو کنیم. به این لحاظ، اگر دستمان به این پرسش برسد و تعیین‌کنندگی آن را بیابیم، شاید اجازه داشته باشیم که فلسفه‌ی کانت را فلسفه‌ی تمهیدی بخوانیم. راهی در این کلاس‌ها پیش رو داریم: اینکه با بهره‌گیری از رهنمود کانت در مقدمه‌ی تمهیدات، این کتاب را در پی پرسش اساسی فلسفه که امکان آن است بخوانیم.

 

 

 

علیرضا سمیعی

درسگفتار: هنر به منزله تجربه: جان دیویی؛

  آدمی دست کم از زمان افلاطون در باب هنر اندیشیده است. متفکران بزرگ هنر را همچون چیزی مرتبط با امر والا ، طبیعت ، تاریخ، وجود و انسان کاویدند.

  اما اولین بار این دیویی بود که آن را به مثابه تجربه ای در میان تجربیات دیگر به بحث گذاشت. نقطه نظری که وی برگزید باعث شده سخن از کار هنری به رغم ارتباط با نظریه های گذشته قدمی پیش گذارد. مواجه ما ایرانی ها با هنر به خاطر شکافی که میان دو دوره سنت و تجدد رخ داده ، برخوردی خاص است. هنر جدید تجربه ای است که ضرورتا پیش روی ما گذاشته شده، لذا کتاب دیویی می تواند در مواردی راه گشا باشد.

 

عنوان جلسات:

1. پراگماتیسم و دیویی

2.هنر به مثابه تجربه

3.فرم به مثابه تجربه

4.انسان ، تمدن و اثرهنری

 

 

سیدحسین شهرستانی

سهروردی فیلسوف یا صوفی؛
خوانشی از رساله (صفیرسیمرغ)

     شیخ شهاب الدین یحیی سهروردی، موسس طریقۀ اشراق، درتاریخ حکمتِ عالم اسلامی و احیاگر بن‌مایه‌های حکمت خسروانی است و بدین جهت اهمیت آراء و آثار او بر اهل نظر پوشیده نیست. هرچند این اهمیتِ آشکار، جز در موارد معدود، سرآغاز التفات بنیادین به خوانش مجدد آثار او نشده است. نکته اینجاست که صِرفِ این اهمیتِ مفروض، برای طرح و نقد آراء یک متفکر کافی نیست. مسأله این است که سهروردی در این زمانه و برای ما و پرسش‌های ما چه سخن شنیدنی‌ای دارد؟

    حکمت اشراق، چه در شیوۀ طرح مسائلِ حِکمی، چه در منابع و سرچشمه‌هایی که طرحِ شیخِ شهید بسط و تداوم آن را متکفل شده است و چه در محتوای دعاوی و آراء این مکتب که ثمرۀ شجرۀ حکمت اشراق است و چه حتی در صورت و قالب بیانی و زبانیِ ارائۀ مطالب فلسفی، چه چیزی برای عرضه به ما در کف دارد؟

     این پرسشی است که از سویی پرسش اساسی و جهت عمومیِ طرحِ این درسگفتار و قرائت متنِ «صفیر سیمرغ» است و از سوی دیگر به اجمال در جلسۀ آغازین و نیز در جلسه فرجامین به آن پرداخته خواهد شد.

چند نکته اساسی در باب این درسگفتار:

-    درک متن رساله منوط است به توجه به کلیت آثار شیخ اشراق. هرچند باید مراقب این بود که طرح مطالب شیخ در آثار دیگر، سیر جلسات را مختل نسازد.

-    درک آراء شیخ بخصوص با توجه به مقاصد ما، جز در متنِ تاریخ و عالمی که از درون آن حکمت اشراق بالیده است ممکن نیست؛ پس آثار مشابه در سنت حکمی، عرفانی و متون ادب فارسی که پیش و پس از شیخ سهم کلیدی در درک شیخ و مهمتر از آن نقش اساسی در فهم نسبت ما با سنت حکمی و عرفانی عالم اسلامی و ایرانی دارند، در جلسات مورد التفات و بعضاً مورد خوانش قرار می‌گیرند. البته با در نظر داشتن ملاحظۀ پیش‌گفته مبنی بر مراقبت از روال جلسات.

-    سنت حکمت و عرفان در عالم اسلامی وقتی در نسبت با وضع معاصر ما به‌درستی درک و بلکه حضور می‌یابد که آن را –البته با ملاحظات جدی و بصورت ضمنی- با وضع معاصر علم و فلسفه در عصر و عالم حاضر خود و نیز بطور کلی با سیر تفکر در عالم غربی (باز هم با رعایتِ ملاحظۀ مذکور و اینجا با احتیاطِ مضاعف) در قیاس قرار دهیم.

-    نکته دیگر، توجه به آراء اهل تحقیق معاصر به سهروردی و آثار اوست. هرچند بدون توجه صریح یا ضمنی با این آراء، خوانش دوبارۀ ما از سهروردی ممکن نیست؛ اما با توجه به شرایط درسگفتار و محدودیت وقت و اقتضائات روالِ مباحث، مجال چندانی برای پرداختِ مستقیم به این آثار وجود ندارد و ان شاء الله در ضمن مباحث اشاراتی خواهد شد.

 

 عنوان جلسات:

  1. ما و شیخ اشراق (مقدماتی در باب شیخ اشراق و این رساله)
  2. سیمرغ، کوه قاف و نسیم صبا و مقام و معنای آن‌ها در افسانه‌های ایرانی و حکمت اشراق // بحث در باب حقیقت ولایت در حکمت اشراق و نسبت آن با ولایت در تشیع // بحثی در باب هرمس و سنت هرمسی در عالم اسلامی و حکمت اشراق
  3. تعریف تصوف و عرفان به موضوع، روش و غایت و نسبت تصوف و فلسفه در رأی شیخ // بنیادهای دینیِ تصوف و باطنی‌گری (با توجه به شیخ اشراق) // بحثی در باب عرفان نظری و عملی و نسبت این دو قبل و بعد از شیخین (شیخ اکبر و شیخ اشراق)
  4. نور در حکمت اشراق // برق، نفحه، اوقات و مقایسه مقام و حال // زمان و وقت در حکمت اشراق و تصوف // بحثی در باب «خُرّه» و «کیان‌خُرّه» در آراء شیخ (ذیل بحث از سکینه)
  5. ایده فنا و توحید: بررسی این ایده در آراء ملل و نحل (به اجمال) // وحدت وجود و وحدت شهود // پایان انسان و سخن و زمان // بحث تقابل عالم ظاهر و باطن (یا تأویل و تنزیل) در عالم اسلامی و در تقسیر متن مقدس و در ضمن آن بحث مراتب علم و معرفت در حکمت و تصوف و مشخصا در آراء شیخ (این بحث مستقلاً می‌تواند موضوع یک جلسه باشد)
  6.  
  7. درباره عشق  :  انکار عشق و لذت به حق در اهل ظاهر و متکلمان // طرح و اثبات آن با توجه به آراء مشابه (نمط هشتم اشارات) // بحثی در باب حُسن و عشق در نظر شیخ // نسبت حُسن‌شناسی و زیبایی‌شناسی // عشق، بنیاد نسبت انسان و خدا در سنت عرفانی اسلام (خصوصاً در ایران)؛ بررسی تطبیقی با سنت‌های مقدس (بحثی اساسی است که به اجمال طرح خواهد شد) //مسأله معنا، صورت و جهت عشق در نظر شیخ و نسبت آن با دیگران
  8. 8.   بررسی انتقادی آراء معاصرین در باب شیخ اشراق: کربن و نصر – طباطبایی – صدرائیان جدید – و نویسندگان و محققان دیگر نظیر ضیایی، مجتهدی، رضی و ... // جمع‌بندی و بازگشت به مسأله ما و حکمت اشراق 

 

 

دکتر میثم سفیدخوش

درسگفتار:فلسفه دانشگاه

  دانشگاه فلسفه دارد. این عبارت در جامعه­ ی ما تنها به این معناست: برخی دانشگاه­های ما رشته­ ی فلسفه دارند. این در حالی است که معنای دیگری هم بر این عبارت مترتب است. دانشگاه چونان یک هستومند و چونان یک پدیده، بنیادهایی نظری دارد که بدان هویت می­ بخشند. هویتِ هر چیز تعیین­ کننده­ ی رسالت و غایتِ هستیِ هر چیز است. به این ترتیب فلسفه­ ی دانشگاه هستی­ شناسی دانشگاه را چونان هستومندی زنده آشکار می­کند. فیلسوفان مهمی به درنگ پیرامون این هویت پرداخته­ اند که پس از تنقیح مناطمان از عبارت فلسفه­ ی دانشگاه به بازخوانی آراء برخی از آنها اقدام خواهیم کرد: کانت، همبولت، هیدگر، گادامر، دریدا، هابرماس و ...

 

عنوان جلسات:

یک: نسبت اندیشه و مدرسه و شهر

دو و سه: نگاهی تاریخی به مدارس عالی

چهار: گفتمان­های چهارگانه­ی فلسفی دانشگاه در دوران جدید

پنج: جدال دانشکده­ها ؛ کانت و مسئله­ی دانشکده­ی فرودست

شش: نیومن و الهیات دانشگاه

هفت: هیدگر و رسالت ملی دانشگاه

هشت: دریدا و شالوده­شکنی مفهوم دانشگاه

نه : گادامر و هرمنوتیک دانشگاه

ده: هابرماس و بیناذهنیت بازسازی­شده­ی دانشگاه

 

 ----------------------------------------------------------------------------------------------

 

جهت ثبت نام در این درسگفتارها:

1. با شماره 09103994824 تماس حاصل نمائید.

2.و یا با ایمیل ahd.amoozesh@gmail.com مکاتبه نمائید.

 

 

طرح درس اجرا شده ترم اول دوره آموزشی عهد 1393

طرح درس اجرا شده ترم اول دوره آموزشی عهد 1393

   دروس ارائه شده و اساتید هر درس به ترتیب هفته و تاریخ برگزاری به شرح زیر است:

هفته‌ها

 

 

 

مباحثه

هفته اول

[مقدمه]

8 تا 9:15

[طرح بحران]

هادی محمودی

9:30 تا 10:45

 [طرح بحران]

شفاه

11 تا 12

[طرح بحران]

علیرضا سمیعی

13 تا 14:45

[طرح بحران]

شهرستانی

 

شهر و سکونت

بحران خانواده

بحران کار

بحران دین‌‌داری

 

هفته دوم

[مقدمه]

 (8:15 تا 10)

(10:15 تا 12)

(13:30 تا 15)

 

شفاه

محمودی

سیدعلی متولی

 

هفته سوم

[مقدمه]

 (8:15 تا 10)

[افتتاحیه]

(10:15 تا 12)

[مقدمه تاریخ تمدن]

(13:30 تا 15)

[مقدمه تاریخ تمدن]

 

جریان های فکری در مواجهه با غرب؛ فردید دکتر سلیمان حشمت

 استاد عطاا... بیگدلی

استاد عطاا... بیگدلی

 

هفته چهارم

 

(8:15 تا 10)

[افتتاحیه]

(13:30 تا 15)

(10:15 تا 12)

[افتتاحیه]

 

جریان های فکری در مواجهه با غرب؛ صدرائیان

محمدحسن مرصّعی

[کارگاه]
بحران شهر و سکونت

محمدهادی محمودی

جریان های فکری در مواجهه با غرب؛ فرهنگستان علوم اسلامی قم

استاد خاکی قراملکی

هفته پنجم

(8:15 تا 10)

 (10:15 تا 12)

(13:30 تا 15)

 

[مقدمه تاریخ تمدن]

دو نوع نگاه به تاریخ؛

تاریخ انبیاء و تاریخ تمدن

استاد عطاا... بیگدلی

تاریخ سیاسی یونان

(دوران جباران، دموکراسی، سیاست، دولت‌شهر، عصر کلاسیک یونان)

استاد عطاا... بیگدلی

هنر و ادبیات یونان
 استاد علیرضا سمیعی

هفته ششم
14/12/1393

(8:15 تا10)

(10:15 تا 12)

(13:30 تا 15)

 

پیشاسقراطیان/ عصر ظهور فلسفه؛ افلاطون و ارسطو
استاد علیرضا شفاه

[کارگاه]

بحران شهر و سکونت؛ جلسه 4
استاد هادی محمودی

هفته هفتم
21/12/1393

(13:30 تا 15)

[فلسفه+جمع‌بندی]

(8:15 تا10)

[تاریخ تمدن]

(10:15 تا 12)

[هنر و ادبیات]

 

 

تراژدی و سکولاریته
استاد علیرضا شفاه

تاریخ سیاسی روم/ 1
استاد عطاا... بیگدلی

ادبیات و هنر روم
استاد علیرضا سمیعی

هفته هشتم

20/1/94

(8:15 تا10)

[تاریخ تمدن]

(10:15 تا 11:30)

[فلسفه+جمع‌بندی]

(11:45 تا 13)

[فلسفه+جمع‌بندی]

(14:30 تا 16)

[کارگاه]

تاریخ سیاسی روم/ 2
استاد عطاا... بیگدلی

رواقی‌گری/ نوافلاطون‌گرایی
استاد علیرضا شفاه

حقیقت روم چیست؟

استاد علیرضا شفاه

بحران شهر و سکونت؛ جلسه 5
استاد هادی محمودی

هفته نهم

27/1/94

(8:15 تا 10)

[تاریخ تمدن]

 

[هنر و ادبیات]

(11:45 تا 13)

[فلسفه+جمع‌بندی]

(14:30 تا 16)

[کارگاه]

تاریخ قرون وسطی
استاد عطاا... بیگدلی

  هنر و ادبیات قرون وسطی

استاد علیرضا سمیعی

فلسفه و مسیحیت

استاد علیرضا شفاه

بحران شهر و سکونت؛جلسه6
استاد هادی محمودی

هفته دهم

3/2/94

(11:45 تا 13)

 [فلسفه+جمع‌بندی]

(10:15 تا 11:30)
[هنر و ادبیات]

(8:15 تا 10)

[تاریخ تمدن]

(10:15 تا 11:30)

[هنر و ادبیات]

ویژگی‌های آغاز و پایان دوران‌ها

(شامل بحثی دربارۀ دون کیشوت) /

یونان‌گروی در رنسانس

استاد محمدهادی محمودی


علیرضا شفاه

تاریخ عصر رنسانس

استاد عطاا... بیگدلی

هنر و ادبیات رنسانس

استاد علیرضا سمیعی

هفته یازدهم

10/2/94

(8:15 تا10)

[تاریخ تمدن]

(8:15 تا10)

[تاریخ تمدن]

(14:30-16)

کارگاه

(10:15 تا 11:30)

 [هنر و ادبیات]

تاریخ عصر رنسانس2

استاد عطاا... بیگدلی

تاریخ غرب در قرن هفدهم و هجدهم

(عصر روشنگری و عصر رمانتیک)

استاد عطاا... بیگدلی

روشنکری چیست؟ کانت

محمدهادی محموی

ادبیات در عصر روشنگری

استاد علیرضا سمیعی

هفته دوازدهم

17/2/94

(14:30 تا 16)

[کارگاه]

(10:15 تا 11:30)

 [فلسفه+جمع‌بندی]

(11:45 تا 13)

[هنر و ادبیات]

 

بحران شهر و سکونت؛ جلسه 7
استاد هادی محمودی

اعتماد به عقل-تجربه گرایی

استاد علیرضا شفاه

ادبیات عصر رمانتیک

اشاراتی به معماری و موسیقی قرن نوزدهم

استاد علیرضا سمیعی

 

هفته سیزدهم

24/2/94

(8:15 تا10)

[تاریخ تمدن]

(10:15 تا 13)

[فلسفه+جمع‌بندی]

(14:30 تا 16)

[کارگاه]

تاریخ تمدن غرب؛ روشنگری

استاد عطاا... بیگدلی

طرح ایده‌آلیسم آلمانی؛ کانت و هگل

استاد علیرضا شفاه

بحران شهر و سکونت؛ جلسه 8
استاد هادی محمودی

هفته چهاردهم

31/2/94

(8:15 تا10)

 

(10:15 تا 11:30)

[تاریخ تمدن]

(14:30 تا 16)

[فلسفه+جمع‌بندی]

(11:45 تا 13)

[هنر و ادبیات]

تاریخ تمدن غرب؛ تا پایان جنگهای جهانی
استاد عطاا... بیگدلی

تاریخ تمدن غرب

پس از جنگ جهانی دوم تا به امروز

استاد عطاا... بیگدلی

وضع پست‌مدرن و ظهور آمریکا به عنوان واپسین ظهور تراژدی

استاد علیرضا شفاه

ادبیات آمریکا: خداحافظ گاری کوپر

استاد علیرضا سمیعی

                 

 

برگزاری ترم اول دوره آموزشی عهد 1393


 
ترم اول دوره آموزشی عهد سال 1393 دربازه زمانی بهمن93 تا خرداد94 برگزار شد.
 آنچه در معرفی دوره آمده است به شرح زیر است:
 
 درباره عهد


دوره آموزشی عهد امکانی است برای طرح پرسش... و پرسش سرآغاز تفکر است و تفکر جان‌مایه حیات... پرسشی که ما را به  آگاهی از وضع تاریخی‌مان راه می‌برد. تا پرسشی حقیقی در کار نیامده باشد، همه کارها تفنن و تبلیغات است. تاحرفی در میان نباشد، همه امور بی‌نظم و بی‌آهنگ است و مگر تاریخ دویست ساله اخیر ما غیر از این بی‌نظمی و بی آهنگی و آشفتگی بوده است؟ مگر همه کارها تبلیغاتی و پوچ نبوده است؟

مجال این پرسش در دوره‌های طولانی تنگ بود. علم مدرن چون تقدیری محتوم و تغییرناپذیر، چنان ذهن و زبان و جهان ما را مسخر کرده بود که جرأت پرسش و امکان تفکر را از ما سلب می‌کرد. تجدد، بی آنکه دعوت شده باشد، آمده بود و ما سراسیمه پشت سرش به راه افتاده بودیم... در این وضع، تنها پرسش این بود که چگونه زودتر و سریع‌تر به فردای معلوم و مقرر خود - یعنی تجدد - برسیم. پرسشی که نه سرآغاز تفکر، که مقتل آن بود و ما را مصرف‌کننده کالاهای دست دوم غرب کرد تا جایی که حتی توفیق تقلید از غرب نیافتیم.
خواستیم به زبان علم جدید بیاندیشیم، زبان خود را فراموش کردیم و زبان دیگری نیاموختیم... و اینچنین گنگ و بی‌زبان شدیم. این بی‌زبانی، انحطاط و تلبّس تاریخی ما بود... .

آن‌چه امروز اینجا می‌پرسیم، آسان ممکن نشده است. این پرسش نه تفننی علمی است و نه ترفندی سیاسی. حیات تاریخی ما به این پرسش بسته است و اگر آن را جدی بگیریم امید است امروز سرآغاز تاریخ جدیدی باشد.

آنچه بایسته است، فراخ کردن مجال پرسش است و رها کردن آن از چنبرۀ مصالح سیاست و جنود دیوان‌سالاری و عادات ذهنی. این پرسش، امروز در دانشگاه به فراموشی سپرده شده است و جامعه علمی ما آن را به تفنن گرفته است. اگر این پرسش به جد پیگیری نشود ما به قطع در آستانه امتداد وضع منحط گذشته هستیم. انتشار مقالات ISI و علمی- پژوهشی و همایش‌ها و نشست‌های نمایشی، تداوم انحطاط علم از عصر قاجار است.
 
دوره عهد تلاشی است در حاشیه حوزه و دانشگاه برای جدی گرفتن پرسش علم، تا یادآور این وظیفه خطیر برای حوزه و دانشگاه باشد. پیگیری پرسش علم مستلزم پرسش از بنیادهای تاریخی و معرفتی علوم انسانی و بازاندیشی در آن‌هاست. از سوی دیگر التفات به مآثر و مواریث فکری تاریخ اسلام و ایران طرح پرسش علم را ممکن می سازد و بی‌توجه به آن همه راه‌ها بی‌راهه است.


منطق آموزشی دوره عهد


سطح مقدماتی این دوره، متشکل از دو ترم است کهترم اول با «طرح پرسش از بحران معاصر ایران» آغاز می‌شود. سپس پرسش از تاریخ 200 ساله و ردیابیِ بحران مواجهه با غرب در دو قرن اخیر مطرح شده و بعد از آن در باب «امکان‌ها و الزامات پرسش از غرب» سخن به میان خواهد آمد. در ادامه این ترم، برای پیگیری پرسش از غرب، به سرآغاز تاریخ آن بازمی‌گردیم و از یونان باستان آغاز می‌کنیم و تا امریکا و وضع پست مدرن، تا ریخ غرب را -به اجمال- در ساحات اندیشه، هنر، ادبیات و ظهورات اجتماعی و سیاسی بررسی می‌کنیم.
در کنار پیگیریِ تاریخ غرب، «تاریخ انبیاء و اولیاء» به طرح منظر و نگاهی متفاوت به تاریخ می‌پردازد. «کارگاه مسائل معاصر» مسائل و بحران‌های عینیِ زندگی انسان امروز را که گریبانگیر اندیشمندان و سیاستمداران و تک تک انسان‌هاست به بحث و بررسی می‌گذارد و در انتها «درآمدی به تاریخ معاصر ایران»، به دنبال طرح بصیرت‌هایی برای فهم بهتر تاریخ معاصر ایران و افق انقلاب اسلامی خواهد بود.

در ترم دوم، علاوه بر طرح مفصل‌تر «تاریخ فلسفه غرب»، پرسش از میراث هویتی و تاریخی ایران امروز، در حوزه تاریخ جهان اسلام پیگیری می‌شود و به سنت‌های فکری این حوزه - از جمله فلسفه اسلامی، عرفان، فقه، کلام، ادبیات و ...- پرداخته می‌شود. همچنین، وضع معاصر جهان اسلام و جریان‌های اندیشه‌ای و اجتماعی-سیاسی آن به اجمال مطرح خواهند شد.

سطح تکمیلی این دوره که مشتمل بر ترم‌های سوم و چهارم می‌شود، بطور تخصصی و متن‌محور به فلسفه اسلامی و فلسفه غرب می‌پردازد و با مطالعه‌ای مسأله‌محور، سعی در عمق‌بخشیدن به نگاه مخاطب در این حوزه‌ها خواهد بود. در کنار این مباحث، به مطالعه متون روایی و احادیث معصومین(علیهم السلام)  در جهت انس بیشتر با زبان دین پرداخته می‌شود.
 
 
 
امتیازات دوره عهد


موسسه عهد به پشتوانه تجربه برگزاری دوره‌های آموزشی قبلی خود، در طراحی محتوای آموزشی خود دست به تغییراتی در جهت بهبود کیفیت محتوای آن زده است:


1. توجه به کلیت تاریخی و ربط و نسبت ساحات مختلف تفکر، فرهنگ و تمدن

یکی از آسیب‌هایی که همواره در پرداختن به تاریخ تفکر وجود داشته این است که ساحات مختلف تمدنی و تفکری به صورت چندپاره و متکثر مدنظر قرار گرفته و در نتیجه، کلیت تاریخی و پیوستگی ساحات مختلف آن مورد توجه واقع نشود.
برای این منظور، با بهره‌گیری از اساتید مجرب، ابعاد مختلف مسأله –بر طبق برنامه درسی – ارائه و سپس به طرح رویکرد نظری کلان در فهم ماهیت مسأله پرداخته می‌شود.
با توجه به این نکته، در طراحی این دوره مسأله ربط و نسبت‌های تحولات عرصه‌های مختلف تمدن غرب و تمدن اسلامی مدنظر بوده و سعی بر آن بوده است که پیش از ارائه جمع‌بندی و تحلیل‌های تاریخی، ابتدا بصورت تخصصی، ساحات مختلف مسأله تشریح و مواجهه‌ای دقیق با اصل مسأله برای مخاطب ایجاد شود و سپس در نقاط مهم، جمع‌بندی و طرح نظری دوره ارائه گردد.


2. بسته آموزشی

در طول دوره، مطابق با برنامه درسیِ هر هفته، به دانش‌پژوهان بسته مطالعاتی جداگانه‌ای ارائه می‌شود که شامل مجموعه‌ای از آثار ادبی و هنری، متون ادبی و فلسفی و فیلم‌های مرتبط با سرفصل‌های آموزشی است که با مطالعه و بررسی آن‌ها، زمینه بهتری برای درک موضوع درس و مواجهه صحیح‌تر با موضوع مورد بررسی فراهم می‌شود.


3. مباحثه

در طول دوره، دانش‌پژوهان در قالب گروه‌های مباحثه، زیر نظر اساتید و دانشجویان دکترا، مطالب آموزشی دوره را در قالبی گفتگومحور مورد بررسی قرار داده و بطور مستمر با استاد راهنمای خود در ارتباط هستند و تکالیف درسی خود را با کمک ایشان تدوین و ارائه خواهند کرد.
 
دوره آموزشی عهد در قالب چهارترم ، هر پنجشنبه برگزار خواهد شد.


ضوابط آموزشی سرفصل‌های دوره با رویکرد «مسأله‌محور» طراحی شده است و نه صرفاً انتقال اطلاعات و محفوظات. بنابراین جلسات مباحثه یکی از محوری‌ترین ارکان بوده و حضور در آن‌ها الزامی می‌باشد. داوطلب بعد از پذیرش ابتدایی در مصاحبه طی یک تعهدنامه متعهد می‌شود: تا انتهای دوره در کلاس‌ها به طور منظم شرکت نماید. نسبت به انجام وظایف تعریف‌شده مطالعاتی و پژوهشی، متعهدانه برخورد نماید. بیش از سه جلسه غیبت غیرموجه در طول یک نیمسال، به منزله انصراف دانش‌پژوه تلقی می‌شود. نمره پایان دوره هر درس، اولاً براساس فعالیت تحقیقی و حضور فعالانه در طول دوره و ثانیا امتحان کتبی تعیین خواهد شد.


شرایط پذیرش داوطلبان


دانش‌پژوهان بعد از ثبت‌نام در دوره و شرکت در مصاحبه، در صورت واجدشرایط بودن، پذیرش خواهند شد. تناسب حوزۀ مطالعاتی و تحصیلی و احراز علاقمندی و توان  لازم در مباحث نظری و اندیشه‌ای جزو اولویت‌های پذیرش در دوره است.


شهریه

شهریه هر نیمسال برای هر دانش‌پژوه 70,000 تومان است.
 

آغاز ثبت نام دوره عهد

 SHAPE  \* MERGEFORMAT

 

 

(مهلت ثبت نام تا 29 بهمن تمدید شد)

دوره‌ای برای بازاندیشی در مبانی علوم انسانی

دوره آموزشی «عهد» آغاز می‌شود

دوره آموزشی «عهد» بعد از تجربه برگزاری دوره گذشته خود، امسال در دومین سال پیاپی، در دو شعبه واقع در «مؤسسه سیمافکر» و «دانشکده علوم اجتماعی و ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی(ره)» و در دو سطح مقدماتی و پیشرفته برگزار می‌شود.

حصول خودآگاهی تاریخی و فهم نسبت عالم دینی با عالم مدرن، از ضروریات هرگونه تأمل نظری درباره شرایط تاریخی و تمدنی انسان امروز است و بر این اساس، «عهد» دوره‌ای است برای فهم بنیادهای تاریخی و معرفتیِ تفکر و اندیشه امروز. مؤسسه آموزشی عهد با برگزاری این دوره تلاش می‌کند مباحث جدیدی را بر مبنای فهمی متفاوت از آنچه در نظام آموزش عالی غلبه دارد، ارائه کرده و امکان فهمی تازه و انتقادی از علوم انسانی را فراهم کند.

«عهد» شامل چهار نیم‌سال آموزشی است که هریک در 16 هفته برگزار می‌شود. دانش‌پژوهان هر هفته در چهار کلاس و یک جلسه مباحثه گروهی با همراهی مستمر استاد راهنما شرکت خواهند کرد. سطح مقدماتی این دوره، متشکل از دو نیم‌سال تحصیلی است و دو محور «تاریخ تفکر در عالم غرب» و «تاریخ تفکر در عالم اسلامی» را در سه بُعد «نظام‌های معرفتی»، «هنر و ادبیات» و «جامعه، اقتصاد، سیاست» شامل می‌شود. سطح پیشرفته نیز در دو نیم‌سال برگزار شده و طیّ آن، به‌صورت تخصصی و متن‌محور به «متافیزیک و فلسفه اسلامی و غرب»، «منطق قدیم و جدید» و همچنین «قرآن و حدیث» پرداخته می‌شود. پس از گذراندن چهار نیم‌سال تحصیلی، دانش‌پژوهان متناسب با رشته تحصیلی و علایق شخصی و نیز در ارتباط با استادان رشته مدّ نظر، وارد عرصه‌های پژوهشی خواهند شد.

دوره متمرکز در روزهای 5شنبه (از 8:30 صبح تا 4 بعداز ظهر) و دوره دانشگاه علامه در طول هفته برگزار خواهد شد.

سرفصل‌های درسی

در سرفصل‌های درسی ذیل، رویکرد آموزشی «مسئلهمحور» مدنظر خواهد بود نه ارائه اطلاعات و محفوظات.

«مباحثه» از اهمیت آموزشی ویژه‌ای برخوردار است و بسته به سطح علمی دبیران مباحثه، شأن تدریس، رفع اشکال درس و یا شرح متن پیدا می‌کند. علاوه بر این اساتید مجرب در هر حوزه برای تدریس مباحث، به‌کار گرفته می‌شوند.


 


ضوابط آموزشی

داوطلب بعد از پذیرش ابتدایی در مصاحبه طی یک تعهدنامه متعهد می‌شود:

تا انتهای دوره در کلاس‌ها به طور منظم شرکت نماید.

نسبت به انجام وظایف تعریف‌شده مطالعاتی و پژوهشی، متعهدانه برخورد نماید.

بیش از سه جلسه غیبت غیرموجه در طول یک نیمسال، به منزله انصراف دانش‌پژوه تلقی می‌شود.

نمره پایان دوره هر درس، اولاً براساس فعالیت تحقیقی و حضور فعالانه در طول دوره و ثانیا امتحان کتبی تعیین خواهد شد؛ که ممکن است بنا بر اقتضای موضوع درس، به ازای امتحان کتبی، تحقیق در موضوعی محوله از دانش‌پژوه مطالبه شود.

شرایط پذیرش داوطلبان

تناسب حوزه تحصیلی یا مطالعاتی: دانشجویان رشته‌های علوم انسانی در اولویت هستند.

احراز علاقمندی به مباحث نظری و اندیشه‌ای.

تکمیل تعهدنامه مربوط به شرکت مستمر در دوره.

 

شهریه

شهریه هر نیمسال برای هر دانش پژوه 70,000 تومان است.

شهریه هر نیمسال، پیش از آغاز آن دریافت می‌شود. (در موارد خاص، با هماهنگی، امکان پرداخت قسطی شهریه نیز وجود دارد.)

دانشجویانی که در طول دوره غیبت نداشته باشند مشمول تخفیف در شهریه خواهند شد.

 

دانشجویان رشته‌های علوم انسانی و دیگر علاقه‌مندان برای ثبت‌نام می‌توانند تا دهم بهمن ماه، فرم ثبت‌نام دوره را تکمیل و به آدرس ایمیل  ahd.amoozesh@gmail.com ارسال کرده و یا با شماره ‌تلفن 09387307901 تماس حاصل نمایند.

 

برای کسب اطلاعات بیشتر، می توانید معرفی نامه دوره را مشاهده نمایید.


ضمیمه: منطق سرفصل های ترم اول

ترم نخست دوره آموزشی عهد براساس منطق کلی دوره به سرفصل «تاریخ تفکر مغرب زمین» اختصاص پیدا کرده است. موسسه عهد به پشتوانه تجربه برگزاری دوره‌های آموزشی قبلی خود، در طراحی محتوای آموزشی خود دست به تغییراتی در جهت بهبود کیفیت محتوای آن زده است:

1. توجه به مواجهه با متن تاریخ و اجتناب از تحمیل طرح نظری و محدود کردن واقعیت

یکی از آسیب‌هایی که همواره در پرداختن به تاریخ تفکر غرب وجود داشته این است که پیش از مواجهه و فهم دقیق واقعیت، طرح های نظری و احکام تاریخیِ از پیش موجود به مخاطب عرضه شده و او را بدون طی کردن مسیر تفکر و اندیشه ورزی، به نقطه پایان می رسانده است.

با توجه به این نکته، در طراحی این دوره مسأله ربط و نسبت‌های تحولات عرصه‌های مختلف تمدن مدرن مدنظر بوده و سعی بر آن بوده است که پیش از ارائه جمع‌بندی و تحلیل‌های تاریخی، ابتدا بصورت تخصصی، ساحات مختلف مسأله تشریح و مواجهه‌ای دقیق با اصل مسأله برای مخاطب ایجاد شود و سپس در نقاط مهم، جمع‌بندی و طرح نظری دوره ارائه گردد.

برای این منظور، با بهره‌گیری از اساتید مجرب، ابعاد مختلف مسأله بر طبق برنامه درسی  ارائه و سپس به طرح رویکرد نظری کلان در فهم ماهیت مسأله پرداخته می‌شود.

2. در طول دوره، مطابق با برنامه درسیِ هر هفته، به دانش‌پژوهان بسته مطالعاتی مرتبط ارائه می‌شود.

بسته آموزشی شامل مجموعه‌ای از آثار ادبی و هنری، متون ادبی و فلسفی و فیلم‌های مرتبط با سرفصل‌های آموزشی است که با مطالعه و بررسی آن‌ها، زمینه بهتری برای درک موضوع درس و مواجهه صحیح‌تر با متن واقعیت فراهم می‌شود.

3. هر دانشجو، یک استاد راهنما خواهد داشت.

در طول دوره، دانش‌پژوهان در قالب گروه‌های مباحثه، زیر نظر اساتید و دانشجویان دکترا، مطالب آموزشی دوره را در قالبی گفتگومحور مورد بررسی قرار داده و بطور مستمر با استاد راهنمای خود در ارتباط هستند و تکالیف درسی خود را با کمک ایشان تدوین و ارائه خواهند کرد.

 

هفته‌ها

کلاس اول

(8:30 الی9:30)

کلاس دوم

(9:45 الی10:45)

کلاس سوم

(11الی12)

کلاس چهارم

(13:30الی14:30)

کلاس پنجم(مباحثه)

(15 الی 16)

مواد پیش‌مطالعۀ هفتۀ اول

نقشۀ دنیای باستان پیش از اسکندر/ نقشۀ یونان/ نـمودارهای زمانی مربوطه/ تراژدی آنتیگونه/ تراژدی آگاممنون/ تراژدی پرومته در زنجیر/ تصاویر مربوط به هنـر یونان/ چند فیلم مستند (و سینمایی) دربارۀ یونان باستان

کتابخانه:

کتاب‌های پایدیا / فلسفه در عصر تراژیک یونان/ زایش تراژدی از روح موسیقی؛ جلد یکم/ تاریخ فلسفۀ امیل بریه/ فیلسوفان پیشاسقراطی؛ شرف/ تئوگونیا، اساطیر یونان و روم؛ ترجمۀ رضا رضایی؛ نشر ماهی/ مجموعه نسل قلم: هومر، آیسخولوس، سوفوکلس، افلاطون، ارسطو، ائورپیدس، آریستوفانس/ تاریخ ادبیات یونان؛ ترجمۀ ابراهیم یونسی

هفته اول

تاریخ سیاسی یونان

(دوران جباران، دموکراسی، سیاست، دولت‌شهر، عصر کلاسیک یونان)

تحلیل و بررسی ادبیات یونانی

( میتوس، هومر، هزیود، تراژدی و کمدی)

تحلیل و بررسی هنـر یونانی با تـمرکز بر معماری و مجسمه‌سازی

(طبیعت، انسان‌گرایی، پایدیا)

طرح فیلسوفان پیشاسقراطی

برحسب کتاب «فلسفه در عصر تراژیک یونان» نیچه

(خائوس، حرکت، ثبات، فوسیس، آرخه)

بحث دربارۀ نسبت تراژدی آنتیگونه و طرح فلسفۀ پیشاسقراطی

مواد پیش‌مطالعۀ هفتۀ دوم

گفت و گوهای سقراطی، کمدی ابرها اثر آریستوفان، قطعات به جامانده از فیلسوفان پیشاسقراطی، آثار ارسطو، متونی دربارۀ منطق و اخلاق رواقی

هفته دوم

نسبت سقراط و افلاطون با فیلسوفان پیشاسقراطی و سوفسطائیان

(تئوریا، پراکسیس، خائوس، مثل، دوکسا، اپیستمه، دیالکتیک)

از  افلاطون به ارسطو

(دوگانه‌انگاری افلاطونی،  ماده، صورت، علل چارگانه، ماهیت، متافیزیک، منطق)

رواقیون و دیگر مکاتب هلنیستی

رابطۀ تراژدی و فلسفه

بحث دربارۀ فروپاشی آتن و رابطۀ آن با ظهور فلسفه

مواد پیش‌مطالعۀ هفتۀ سوم

نقشه‌ها‌ی روم در دوران‌های مختلف/ نقشۀ مذهبی روم/ نـمودارهای زمانی روم/ تصاویر معماری و مجسمه‌ها و نقاشی‌های رومی/قطعاتی از انه‌اید/ چند مستند (و سینمایی) دربارۀ روم باستان

هفته سوم

تاریخ سیاسی روم

(بوروکراسی رومی، تاثیر میتـراییسم، به علاوه باید شامل آشنایی با اقوام بربر شمالی و روابط آنها با روم نیز باشد)

تحلیل و بررسی تطبیقی ادبیات مسیحی و رومی

(اشاره به تئاتر قرون وسطی)

هنـر و معماری رومی و هنـر مسیحی

(اجمالی از تطور خدایان در روم نسبت به یونان، حتما شامل زایش موسیقی پلی فونیک و دلالات آن باشد)

حقیقت روم چیست؟

(پراکسیس و تئوریا،  کمدی و تراژدی، پهلوانی و جنگاوری، بوروکراسی، امپراطوری و دولت‌شهر)

بحث دربارۀ رابطۀ روم با فلسفه

مواد پیش‌مطالعۀ هفتۀ چهارم

نقشه‌ها‌ی اروپا در قرون وسطی/ نقشه‌های جنگ‌های صلیبی/ نـمودارهای زمانی قرون وسطی (سیاسی، فلسفی)/ نـمودار تطور مسیحیت/ نـمودار جریان‌های فکری قرون وسطی/ تصاویر معماری و مجسمه‌ها و نقاشی‌های قرون وسطی/ بخشهایی از انجیل، قطعاتی از اعترافات آگوستین و تسلی فلسفۀ بوئثیوس و .../ چند مستند (و سینمایی) دربارۀ قرون وسطی: فیلم مصائب مسیح مل‌گیبسون و یک فیلم مستند دربارۀ گنوستیسیسم/ قطعاتی از موسیقی‌های مذهبی و غیرمذهبی قرون وسطایی

کتابخانه:

انجیل/ تورات/ شهر خدا/ تاریخ کلیسای قدیم در امپراطوری روم و ایران؛ اثر و. م. میلر؛ ترجمۀ علی نخستین و عباس آریان‌پور؛ انتشارات حیات ابدی/ روح فلسفه در قرون وسطی، اثر ژیلسون/ تومیسم، اثر ژیلسون/ فلسفه در قرون وسطی؛ اثر کریم مجتهدی/ تاریخ فلسفه در قرون وسطی و رنسانس؛ اثر ایلخانی.

هفته چهارم

رابطۀ ظهور مسیحیت و افول روم

(تاریخ بنی‌اسرائیل تا ظهور مسیح، تاریخ ظهور مسیحیت رسمی)

نوافلاطون‌گرایی از افلوطین تا توماس

(شامل تاثیر فیلون و آگوستین و فلسفۀ اسلامی)

فلسفه و فرهنگ در دوران پایانی قرون وسطی

(رنسانس کارولنژینها، دانشگا‌ه‌های فرانسه و انگلستان، نومینالیسم)

تطور رابطۀ فلسفه و مسیحیت

(شامل بحث‌های تطبیقی در گنوسی‌گرایی)

تأثیرات متقابل فرهنگی ایران پیش از اسلام و غرب

(با تـمرکز بر گنوستیسیسم، مانویت و میتـراییسم)



 

مواد پیش‌مطالعۀ هفتۀ پنجم

نقشه‌های سیاسی و فرهنگی دوران رنسانس/ نـمودارهای زمانی رنسانس (سیاسی، فرهنگی، علمی)/ تصاویر نقاشی، مجسمه‌ها و معماری مربوطه/ فیلم مستند مربوط به فرهنگ، هنـر و فلسفۀ این دوره/ فیلم مردی برای تمام فصول (دربارۀ تامس مور) / فیلم مارتین لوتر/ قطعاتی از موسیقی رنسانس

کتابخانه:

یوتوپی؛ توماس مور ترجمۀ داریوش آشوری/ کمدی الهی؛ دانته/  200 صفحۀ نخست جلد یکم از کتاب «زرسالاران یهودی و پارسی»؛ عبدالله شهبازی/ اشعار عاشقانۀ پترارک/ دکتر فاستوس؛ اثر مارلو، ترجمۀ دکتـر لطفعلی صورتگر/ نـمایشنامه‌ها‌ی هملت، شاه لیر و اتللو

هفته پنجم

تاریخ رنسانس

هنـر و موسیقی رنسانس

ادبیات در دوران رنسانس

اصلاح دینی

دربارۀ تامس مور و اوتوپیا

مواد پیش‌مطالعۀ هفتۀ ششم

نقشه‌های سیاسی و فرهنگی عصر روشنگری/ نـمودارهای زمانی علمی و فرهنگی/ چند مستند دربارۀ انقلاب علمی، دربارۀ خانوادۀ مدیچی یا دربارۀ شهر فلورانس در دوران رنسانس/ قطعاتی از نسخۀ اصلی کتاب‌های نیوتون، کپرنیک و گالیله به صورت تصویر/

کتابخانه:

دکارت و فلسفه او؛ دکتر کریم مجتهدی/ اعتراضات و پاسخ‌ها اثر دکارت، ترجمۀ افضلی/ تاملات؛ رنه دکارت/ متـن لعنت‌نامۀ اسپینوزا/ قطعه‌ای از رمان دن کیشوت/

هفته ششم

تاریخ علم از رنسانس کارولنژین‌ها تا کپرنیک و دلالات فرهنگی آن در قیاس با علم ارسطویی

یونان‌گروی در رنسانس

فلسفۀ دکارت و معضل دوگانه‌انگاری دکارتی

(شامل مقدمه‌ای دربارۀ بیکن و مونتنی و نیز مقایسه با دوگانه‌انگاری افلاطونی)

تلاش دکارتی‌ها برای حل دوگانه‌انگاری

با تاکید بر اسپینوزا و لایب‌نیتس

بحث دربارۀ معضل دوگانه‌انگاری دکارتی و نسبت آن با دوگانه‌انگاری افلاطونی

مواد پیش‌مطالعۀ هفتۀ هفتم

نقشه‌ها/ نـمودارهای زمانی/ قطعاتی از متون اصحاب دایره المعارف/ متن نـمایشنامۀ «فاوست»؛ آندره مارلو/

هفته هفتم

ویژگی‌های پایان یک دوران چیست؟

(تطبیق با پایان قرون وسطی) (راز‌گرایی، شکاکیت و ؟)

سنت تجربه‌گرایی انگلستان در فلسفه

(با تأکید بر بحرانی شدن مسالۀ دوگانه انگاری نزد هیوم)

ظهور سوژه

ویژگی‌های آغاز یک دوران

دربارۀ پایان و آغاز دوران‌ها

(شامل بحثی دربارۀ دون کیشوت)

مواد پیش‌مطالعۀ هفتۀ هشتم

نقشه‌ها/ نـمودارهای زمانی/ تراژدی «سید» اثر کورنی، آندروماک اثر راسین و نمایشنامۀ خسیس اثر مولیر

قطعاتی از «اخلاق پروتستانی و روح سرمایه‌داری»؛ ماکس وبر

هفته هشتم

تاریخ غرب در قرن هفدهم و هجدهم

ادبیات در عصر روشنگری

(شامل معرفی داستان‌های لافونتـن و پیگیری آنها در ادبیات فارسی)

موسیقی و هنـر باروک و کلاسیک، روکوکو و نوکلاسیسیسم

وضع هنـر در قبال روشنگری

نسبت عقل و هنـر

مواد پیش مطالعۀ هفتۀ نهم

نقشه‌ها/ نـمودارهای زمانی/ مستندهایی دربارۀ تحولات علمی پس از رنسانس/ قطعات موسیقی از شوبرت، شوپن، چایکوفسکی و واگنـر/ مستندی دربارۀ گوته/

کتابخانه:

رمانتیسیسم؛ آیزیا برلین/ اشعار گوته و هولدرلین

هفته نهم

تاریخ غرب از ابتدای قرن نوزدهم تا پایان جنگ جهانی دوم

(با تاکید بر ظهور و سقوط ملی‌گرایی و نیز شامل مروری بر تاریخ علم پس از نیوتون)

معماری و موسیقی قرن نوزدهم

ادبیات عصر رمانتیک

ایدئولوژی، هنـر و فلسفه

هنـر و ایدئولوژی

 

مواد پیش‌مطالعۀ هفتۀ دهم

نقشه‌ها/ نـمودارهای زمانی/ مستند دربارۀ جنگ جهانی دوم/ فیلم دربارۀ جنگ داخلی آمریکا/ فیلم سینمایی  دکتـر ژیواگو/ تصاویر مستند موجود از نیچه/

کتابخانه: تـمهیدات؛ ایمانوئل کانت/ قطعاتی از «چنین‌گفت زرتشت»؛ فردریش نیچه/ قطعاتی از شوپنهاور/ رمان «وداع با اسلحه»؛ ارنست همینگوی

هفته دهم

کانت

ایده‌آلیسم آلـمانی

نیچه، هوسرل و هایدگر

(با اشاره به شوپنهاور)

تاریخ غرب از جنگ جهانی تا به امروز

 

مواد پیش‌مطالعۀ هفتۀ یازدهم

نقشه‌ها/ نـمودارهای زمانی/ مستندی دربارۀ کمونیسم/

کتابخانه: مسخ؛ فرانتس کافکا/ خداحافظ گاری کوپر؛ رومن گاری/ جزوۀ «کوانتوم مکانیک»؛ نوشتۀ علیرضا شفاه/ جدول رصد «فیزیکدانان معاصر»؛ علیرضا شفاه/ طاعون؛ آلبر کامو/ قطعاتی از کتاب تحلیل دموکراسی در آمریکا؛ الکسی دوتوکویل

هفته یازدهم

هندسه‌های نااُقلیدسی و نظریۀ نسبیت و کوانتوم مکانیک

(با اشاره به ماخ)

ظهور فلسفۀ علم و فلسفۀ تحلیلی

فلسفه، ادبیات و هنـر پس از جنگ جهانی دوم

وضع پست‌مدرن و ظهور آمریکا به عنوان واپسین ظهور تراژدی

تفاوت‌های آمریکا و اروپا

و نسبت آنها با تراژدی آنتیگونه و رمان «خداحافظ گاری کوپر»